Black Egyptian history

When a non-black Egyptian says some racist nonsense about Nubians, and I as a black non-Egyptian have to school him about his own history…….

I wrote this: “Yeah, and that is racist as hell. Non-black Egyptians are still racist as hell against black Egyptians, and black people in general. And this is coming from a black Muslim woman who speaks Egyptian-Arabic and has lived in Egypt.

Amr Ahmad Abd ElAzeem Nubians are black, many of them are Egyptians (some are Sudanese) and they already were in Egypt before the Arabs/Arab-speaking tribes conquered Egypt. The present non-Nubian Egyptian population descended from ancient Egyptians mixed with Arabs.

Nobody in Egypt speaks ancient Egyptian anymore. Some Nubians still speak Nubian languages, which already existed in ancient Egypt. The Coptic language, which is only used liturgically now, directly descended from the ancient Egyptian language. “


Let the church roll on – different version.

………but just as wonderfull!  Yes, I’m a practicing black Muslim woman, and I love gospel. The music, the sound, the voices, and the sincerity of the devotion. I was largely raised on African-American music, so it’s part of my heritage, too.

Towards Allahs Arafat – Hajj 2018.

Last week, the Islamic month of Dhu al Hijjah started, and with it, the Hajj. The Hajj, or pilgrimage to Mecca and Medinah, is the fifth pillar or obligation for every Muslim.

The culmination of the Hajj is the Wuquf, or standing in prayer at the Mountain of Arafat, which will happen tomorrow. The great diva of Arabic song, Umm Kulthum, who went on hajj several times, sings about Arafat in a beautiful manner. This song is still an inspiration. Enjoy! I certainly did&do. 🙂

Mahalia giving life &light…..and telling the truth again.

This is a song the great Mahalia Jackson, God rest her soul, sang at the March on Washington. “I have been buked and scorned”-“Ik ben verloochend en geminacht.”

Yes, that is the history of our West-African ancestors and their descendents in the Americas, the history of Trans-Atlantic slavery. And ofcourse also the history of the Trans-Saharan slavery, of Muslim and Arab slavery.

She asks God the rhetorical question what she has done wrong. Well, I can answer it. Being born in a black skin.

There is nothing more beautiful than a sincere, mystical love of God, and social & racial justice activism combined with religion and/or spirituality.

Preach, sister, preach! Takbir! La fawzan illa billah – No victory except through God.

Inclusiveness, modern interpretations of Islam……and more.

To be honest, I’m not really interested what male Muslim scholars/leaders/imams have to say about Islam anymore.
They had a virtual monopoly position in defining, interpreting, studying and teaching Islam for 1400 years (especially from the formative period untill the 18/19th Century).
Their definition(s) of Islam were & are almost never inclusive of the experience(s) of Muslim women, LGBTQIA Muslims, black Muslims , disabled Muslims and so on.
Their interpretation(s) of Islam weren’t “Islam” per se, but more like the patriarchal, scholared elite cisgendered heterosexual male medieval INTERPRETATION of Islam.
It is not to say that the scholars from the classical period or classically trained scholars of this day & age didn’t have/had much wisdom to share with us.
There were & are male scholars from then&now who certainly had/have interesting and beautiful things to say, like, for instance, Rumi, Ibn Arabi, Baba Bulleh Shah, Bawa Muhayiedeeen, etc.
But they were&are children of their day and age, and they (unsurprisingly, since their historical, social etc. context) weren’t, and aren’t mostly not big on more inclusive defintions of Islam. (The exception being many Sufi scholars, some of which I listed and modern progressive scholars like Khaled Abou el Fadl, Omid Safi, Scott Kugle )
I don’t blame these medieavel scholars for every little thing they wrote: Their world was radically different from ours. But just as we need to think critically about everthing, we need to consider them as humans, some very spiritual, some very wise but humans first and foremost. They are not infallible – and neither are their interpretations. Many modern Muslims act & think as if they are.
As women and other marginalized groups, we need to think for ourselves, interpret for ourselves and find interpretations that are fit for a human-rights, progressive, inclusive framework. So let’s do it, then! 🙂 😉

Of mosques, imams and who is named.

Don’t you just love it when imams start their sermons with “ayyuha al ikhwa”? (O,thou/you brothers) As if there are only male Muslims & he’s only speaking to male Muslims. But hey, a Muslim is ofcourse male by default. I experienced this more then once in Dutch-Moroccan mosques in Amsterdam. I now visit a Surinamese mosque where the imam always says “brothers and sisters”. So much better!

Racist soap opera in Egypt, or why even Ramadan doesn’t stop racists.

Every once in a while, something happens that is so enraging, that it needs to be adressed and called out. Egypt is famous for its film-, music-, dance- and soap opera industry, which matches Hollywood, Bollywood and Nollywood. Some of these films and soap operas are quite lovely.

Sadly enough, that industry also has a shadow side: Many of these films and soap operas are disgustingly racist. In this part of a comedy, Sudanese people, and in extension, black people in general, are mocked and ridiculized. There are two instances of blackface, and it is openly suggested that Sudanese and black people stink. And to add insult to injury, Sudanese & black people are called “abeed” – slave, which is a common racist slur used against black people of all ethnicities in Egypt and the Levant.

For me as a black Muslim woman, who has experienced lots of anti-black racism from non-black Muslims in general, and Dutch Moroccans and Egyptians in general, this is unacceptable, epecially in the holy month Ramadan. Racism is forbidden by God and the Prophet, and it is such a grave sin that some Muslims even believe that it is the reason Iblis (Satan/the devil) was cast away from Paradise.

But religion set aside, racism is also a grave violation of human rights, against which there are treaties and laws worldwide. Racism was used to justify the Trans-Atlantic and Trans-Saharan slavery, rape, colonization, forced conversion, forced sterilization, medical experiments, etc. Racism also led to genocide, perpetrated against jews, Roma, Bosnian Muslims, Tutsi, Congolese, Native Americans, Aboriginals, Dar Furis and Maori. It led to apartheid, lyncings, rape and the conviction of many innocent African-American men and women in the Jim Crow south. It led to apartheid in South-Africa, and the discrimination and opression of the Palestinians. THAT is why racism is unacceptable: It leads to dehumanization (sometimes literally by suggesting that those discriminated against aren’t real human beings) and the end station of that dehumanization is genocide and Auschwitz.

In my opinion, it also speaks volumes that a programme like that can be aired on national television, without massive outrage and protest from non-black Egyptians. That means we still have a long way to go.

Here is the film – Judge for yourselves.

Zwartheid binnen de islam. (Eerder gepubliceerd op Dipsaus podcast)

Op mijn zeventiende jaar bekeerde ik me tot de islam. Naast moslim ben ik Afro-Surinaams en zichtbaar zwart. Wanneer je je bekeert in Nederland, kom je al snel in aanraking met moskeeën met voornamelijk niet-zwarte moslims. En daarmee, helaas, ook de enorme hoeveelheid anti-zwart racisme. 


Afbeelding: portret van Ayuba Suleiman Diallo door William Hoare (1733)


Omstreeks 2005 bezoek ik een Marokkaanse moskee in Amsterdam-West. Per ongeluk ga ik via de mannendeur naar binnen – Marokkaanse moskeeën zijn gesegregeerd naar sekse – en word omringd door een groepje Marokkaanse jongetjes die net van Koranles (!) komen. Vrijwel direct beginnen ze “‘azzy, ‘azzy!” te roepen, een Marokkaans woord dat “neger” of “nikker” betekent. Een andere keer ben ik op een Marokkaans feestje en een zwarte Marokkaanse man zegt luid: “Wat doet die negerin daar?!” Ik vraag me af of witte bekeerlingen zo verwelkomd worden.

Mijn ervaringen maken me nieuwsgierig naar hoe zwarte moslims binnen de Marokkaanse gemeenschap gezien worden. Zo kom ik bij de website, een Marokkaans-Nederlandse website, waar racistische topics aan de orde van de dag zijn. Afro-Surinamers en Afro-Caribiërs worden aangeduid als “negers” en er worden allerlei vooroordelen over hen gespuid. Niet-zwarte Marokkaanse vrouwen die een relatie hebben met Afro-Surinaamse of Afro-Antilliaanse mannen, zelfs als ze getrouwd zijn met vrome, praktiserende moslimmannen, worden voor “hoer” en “negerhoer” uitgemaakt..

Als ik het onderwerp van racisme aansnijd, ontkennen veel niet-zwarte mensen het. Ze verwijzen naar de theorie van de religie. De profeet Mohammed (vzmh*) had een Ethiopische metgezel, Bilal ibn Rabah, en daarom zouden moslims niet racistisch kunnen zijn. Hij wordt er al heel snel door niet-zwarte moslims bij gehaald als bewijs dat Islam zwarte moslims gelijk behandelt, dus zouden moslims dat vanzelfsprekend ook doen. De praktijk, de realiteit van zwarte moslims zoals ik, wordt genegeerd.



De zwarte geschiedenis van de Islam begon al ver voor Bilal, met Hajar. Hajar was een tot slaaf gemaakte Ethiopische vrouw, de concubine van de profeet Ibrahim (in het westen beter bekend als Abraham (vzmh)) en de moeder van Ismael (vzmh). Zij werd door Ibrahim in de woestijn achtergelaten met hun kind, als een test van God. Toen zij en haar zoon bijna van de dorst stierven, rende zij tussen twee heuvels, genaamd Safa en Marwa, terwijl ze God smeekte om hen te redden. Dat deed Zij met een bron, die later Zemzem werd genoemd. Tijdens de Islamitische pelgrimstocht (Hajj) naar Saudi-Arabië doen de pelgrims de reis na. Hajar en Ismael waren gered en via Ismael, werd zij de voormoeder van de profeet Mohammed.

“Na de dood van de profeet vielen veel leden van de Islamitische geloofsgemeenschap terug in racisme.

Onbekend bij veel moslims zijn de vele belangrijke personen in het leven van de profeet Mohammed. Naast Bilal en Hajar was de opvoedster Baraka ook een zwarte vrouw. De profeet noemde Baraka “mijn moeder na mijn moeder”. Imam Ali, die met de dochter van de profeet trouwde, was ook een zwarte man. Alhoewel de profeet vele zwarte metgezellen had en altijd de gelijkheid van alle gelovigen voor God benadrukte, was anti-zwart racisme alsnog aanwezig.

Na de dood van de profeet vielen veel leden van de Islamitische geloofsgemeenschap terug in racisme. Het kwam helaas zelfs voor onder de meest gevierde geleerden. Mevlana Jalal-uddin Rumi, wereldberoemd en geliefd om zijn prachtige mystieke poëzie, deed onder andere de volgende uitspraken over zwarte mensen:

“In zo’n (verachtelijke) staat (als beschreven is) zou u het leven veinzen en herinnerd worden: in de zwartheid van uw gezicht (schaamte en schande) verblijdt u zich, als een neger. De neger is tevreden met zijn zwartheid, omdat hij altijd een neger is geweest. Maar hij die ook maar één dag geliefd en mooi is, zal, als hij zwart zou worden, zijn ongeluk proberen op te lossen.” – Masnavi 5:817-18 [1]

Sommige geleerden gingen zo ver in hun racisme dat ze vonden dat een moslim die geloofde dat de profeet Mohammed zwart was, een afvallige was die ter dood veroordeeld en terechtgesteld moest worden. [2] Niet-zwarte moslims, en met name Arabieren, Imazighen, Turken, Perzen en Indo-Pakistanen, maakten met name West- en Oost-Afrikanen in enorme aantallen tot slaaf. De gruwelen van de Trans-Saharaanse slavernij, die bijvoorbeeld in MauritaniëLibiëSudan en de Golf nog geenszins volledig voorbij is, bewijzen dit. [3]

Maar waar onderdrukking is, is verzet en zwarte moslims verzetten zich. In Basra, een stad in Irak, leidde zij de zgn. “Zanj-opstand”. Deze opstand begon op woensdag 7 september 869 en zou de geschiedenis in gaan als één van de meest succesvolle slavenopstanden ooit gedocumenteerd. [4] Zwarte moslims brachten grote geleerden, beschavingen en culturen voort, zoals b.v. Dhu al Nun al Misri, Nana Asma’u, het Sokoto Kalifaat, de Swahili-cultuur, etc. [5].

Een ander aspect van de zwart-Islamitische geschiedenis is de verbinding tussen West-Afrikaanse moslims en de Trans-Atlantische slavernij. De Islam kwam naar de Amerika’s op de slavenschepen; tot één derde van de West-Afrikaanse tot slaaf gemaakten was moslim en sommige onder hen zetten, onder andere in Brazilië en op Cuba, beroemde revoltes op touw. [6] Ayuba Suleiman Diallo was een moslim tot slaaf gemaakte en zijn memoirs werden beroemd als een van de eerste-persoon verslagen van de Trans-Atlantische slavernij. [7]



Hoe is de situatie in onze postmoderne wereld? Enerzijds floreren zwarte moslims en onze gemeenschappen wereldwijd. In zowel de Verenigde Staten als in het Verenigd Koninkrijk bestaat een rijke traditie van zwart-Islamitische hiphop. Met name in de Verenigde Staten, waar 20% van de moslim populatie zwart is, hebben zwarte moslims een lange geschiedenis van politiek verzet, getuige de levens van Malcolm X en Muhammad Ali. Een van de grootste Islamitisch-feministische geleerden van deze tijd, Dr. Amina Wadud, is Afro-Amerikaans.

De Afro-Arabieren, Afro-Imazighen, Afro-Perzen, Afro-Turken en Afro-Pakistanen spelen een sleutelrol in de volksmystiek en velen zijn bekwame muzikanten/muzikantes, zangers/zangeressen, dansen/dansers/danseressen en genezers/genezeressen. Tegelijkertijd worden deze groepen vaak gediscrimineerd door hun niet-zwarte volksgenoten, en staan zij onderaan de sociaal-economische ladder. Zij en het werk dat zij doen hebben vaak een lage sociale status en door het heersende racisme hebben zij vaak niet de vrijheid om voor andere beroepen te kiezen.

“Zwarte moslims hebben een lange geschiedenis van politiek verzet.

Zwarte moslims hebben wereldwijd te maken met structureel, geïnstitutionaliseerd racisme van hun niet-zwarte broeders. Zo worden witte bekeerlingen veel meer geprezen, gewaardeerd en in niet-zwarte moslimgemeenschappen geïntegreerd dan hun zwarte mede-bekeerlingen. Ook worden ze dikwijls naar voren gehaald als een soort bevestiging voor niet-zwarte moslims van kleur. Witte bekeerlingen hebben meer toegang tot hulpbronnen, zoals leiderschapsfuncties en zelfs potentiële huwelijkspartners. Een ontluisterend voorbeeld hiervan is hoe op social media een ex-PVV’er werd geprezen toen hij zich tot de Islam bekeerde. Hij werd zelfs in Saoedi-Arabië als gast ontvangen. Ondertussen waren de racistische commentaren en opmerkingen op Facebook niet van de lucht toen de half Afro-Caribische, half Afro-Surinaamse rapper met een strafblad, Kempi, zijn bekering aankondigde.

Er zijn witte bekeerlingen die hun privilege onder ogen durven zien en het gebruiken om solidariteit te tonen met hun zwarte broeders. Er zijn helaas ook velen die het misbruiken om zichzelf ten koste van hun zwarte broeders en zusters te promoten. Of – en dat is misschien nog erger – impliciet of expliciet anti-zwarte opvattingen hebben. Zo kwam de bekende en populaire witte Amerikaanse moslimgeleerde Hamza Yusuf in opspraak nadat hij anti-zwarte uitspraken deed tijdens de Reviving the Islamic spirit-conferentie. Hij zei dat hij “misselijk werd van de uitdrukking ‘witte suprematie’”. Op een vraag of opmerking over racistisch politiegeweld en Black Lives Matter zei hij dat “er meer witte mensen worden doodgeschoten door de politie dan zwarten” en “niet omdat een politieagent een zwarte doodschiet, is het meteen racisme”. Deze mentaliteit en het bashen van Black Lives Matter komt helaas niet alleen onder neo-traditionalisten, salafi’s en conservatieven voor. Ook de Indiaas-Amerikaanse moslimfeministe, Asra Nomani, schreef een artikel met als titel “Door zijn gewelddadige toon heeft Black Lives Matter zelfs liberalen als ik van zich vervreemd”.

Ook de recente controverse rond de film Black Panther toont aan hoe diep de kloof tussen zwarte moslims en hun niet-zwarte broeders en zusters kan zijn. In Black Panther zit een scène waarin een spionne uit de fictieve Afrikaanse staat Wakanda een groep Nigeriaanse moslimmeisjes bevrijdt die door strijders van Boko Haram ontvoerd waren. Hierna doen de meisjes hun sluiers af, waardoor hun kleurige, traditionele hoofddoeken te zien zijn, bedanken ze hun redster en doen in het Hausa een Islamitische smeekbede voor haar.  Alhoewel de scène en de film zeer gewaardeerd worden door West-Afrikaanse, Afro-Amerikaanse en andere zwarte moslims, beweert een moslimman van Indo-Pakistaanse komaf in een artikel dat de film Islamofoob zou zijn omdat het negatieve beelden van moslims zou reproduceren. De positieve beeldvorming van zwarte moslimvrouwen erkent hij niet.



Ondanks de rijke zwarte geschiedenis binnen de Islam, hebben wij als zwarte moslims nog steeds te maken met discriminatie, racisme, uitsluiting en vooroordelen. Veel niet-zwarte moslims hebben geen idee van de zwarte geschiedenis binnen de Islam en ontkennen gewoonweg dat het racisme-probleem bestaat. Ontkenning gaat ons echter niet verder helpen. Om racisme te bestrijden moet in de eerste plaats het probleem worden erkend. In de tweede plaats moet voorlichting gegeven worden. Voorlichting over de zwarte geschiedenis in de Islam, voorlichting over de geschiedenis van racisme, wat racisme is, waarom rassen niet bestaan en over het feit dat God, de profeet én de Koran racisme verbieden. We hebben aan voorbeelden gezien dat quota’s werken. Dus waarom gebruiken we hen niet ook bij moskeebesturen en andere Islamitische organisaties? Alleen wanneer de Islamitische geloofsgemeenschap, de “Ummah”, radicaal breekt met racisme, zullen we werkelijk broeders en zusters onder één God zijn.


* Vrede zij met hen

  1. Rumi, J. ad-Din. (2009). The Masnavi of Rumi. Evinity Publishing. p. 817-818.
  2. Walid, D. & Mubarak, A. (2017). Centering Black Narrative: Black Muslim Nobles Among the Early Pious Muslims. Rockford: Itrah Press. p. 5-6.
  3. Lewis, D. & Nazer, M. (2005). Slave: My True Story. Public Affairs.
  4. Ankh-Kheru, D. (2014). Gezegd en Vervloekt: Een geschiedenis van grtoer Afrika van de bakermat van de beschaving tot aan het derde millenium. Den Haag: Amrit Consultancy. p. 116-119.
  5. Helminski, C.A. (2003). Women of Sufism: A Hidden Treasure. Boulder: Shambhala.
  6. Diouf. S. A. (2013). Servants of Allah: African Muslims Enslaved in the Americas. New York: NYU Press.
  7. Turner, R. B. (2003). Islam in the African-American Experience. Bloomington: Indiana University Press. p. 25-26.

Rosalinda Wijks is geboren en getogen in de Bijlmer, van Afro-Surinaamse komaf en derde generatie Amsterdamse. Ze heeft Arabisch gestudeerd in Amsterdam en Caïro en Rechten in Amsterdam. Momenteel is ze bezig haar bachelor Rechtsgeleerdheid af te ronden. Haar hobby’s zijn Oriëntaalse dans, lezen, schrijven, koken en (wereld)muziek luisteren. Verder houdt ze zich bezig met islamitisch feminisme, zwarte geschiedenis en is ze geboeid door het soefisme. Inspiratie ontleent ze o.a. aan het leven en werk van Amina Wadud, Rabiah van Basra, Fatima Mernissi, Nana Asma’u, Maryse Condé , bell hooks en Maya Angelou. Ook is ze een fundamentalistische fan van Umm Kulthum en Suhair Zaky. In de zomer is ze te vinden op het Keti Koti-festival, het Kwaku Summer Festival en het Amsterdam Roots-festival. En voor een goede Javaans-Surinaamse maaltijd kun je haar midden in de nacht wakker maken. Notitie eindredactie: Rosalinda is geen director bij MVP, zoals beweerd wordt in een reactie op dit stuk op Hollandistan.

On dating preferences, Euro-centric beauty standards and racism.

Dating preferences can be racist. Everyone can have his/her own taste ofcourse, but if that taste is based on ideas that, for instance, a dark skin and “black”/curled hair are ugly, that all white women are sluts, that all black men cheat etc., etc. then it is racist. The preference an sich is not the problem in this case, but the racism behind it is.

Oppressive, Eurocentric beauty-standards are also a problem.

That is why many black women of all ethnicities, like Afro-Latinas, Afro-Arabs, but also non-black Arabs, non-black Latinas, African-American women etc. straighten their hair.

That is why Indo-Pakistani women and West-African women bleach their skins – even with the risk of getting skin cancer.

That is why Iranian women get operations to make their nose look less Persian and more Western.

That is why in Latin-America, North-Africa and Indo-Pakistan one almost only sees women with bleached skins who wear very light make-up, straightened and colored hair, even though the general population in those countries is brown, black and/or dark.

That is why Chinese women have their eyes operated so they have more Western-looking eyes.

Many men from those countries prefer light skinned women, and that is racist indeed